अभिमान

माझी फ्रान्सच्या पश्चिम किनारपट्टीवर राहणारी मैत्रीण सिसील, हिच्याकडे मी पंधरा दिवस राहणार म्हणून तिने पूर्ण पंधरा दिवस सुट्टी घेतली होती. तसा विशेष काही प्लान ठरला नव्हता. खरंतर मी सुट्टीला गेले की प्रत्येक दिवसाचा कार्यक्रम "गुगल कीप" मधे बनवून ठेवते आणि अगदी तसच्या तसं करायला नाही जमलं तरी ढोबळमानाने एवढंतरी करायचय हे हाताशी राहातं. पंधरा दिवस तिच्या घरीच राहायचं तर प्रत्येक दिवसाचा कार्यक्रम ठरवण्यापेक्षा एकूण सुट्टीत कायकाय मजा करायची एवढच दोघींनी मिळून ठरवलं होतं.

एका निवांत रात्री बेडरूममध्ये तंगड्या पसरून मायबोली वर धागा काढत असताना अचानक घरातली लाईट गेली आणि अंधारात गुडूप झालेल्या हॉलमधून मुलाचा किंचाळण्याचा आवाज आला... पप्पाऽऽ पप्पाऽऽ.. ज्या आवाजाचा सूर अगदी काका मला वाचवाऽऽ ईतकाच ऐतिहासिक लागला होता.

सर्वसामन्य माणसाला, अश्या काही गोष्टींचा जाज्वल्य अभिमान असतो, ज्यांची निवड तो स्वतः कधीच करत नाही. त्याउलट, ज्या घटकांची निवड तो स्वतः करतो, त्यांच्याविषयी, त्याला फारसा अभिमान राहिलेला दिसत नाही; किंवा अगदी अभिमान असलाच, तरी तो फार टेम्भा मिरवत नाही ..

खानदान, संस्कृति, जात, धर्म, राष्ट्रियत्व, वर्ण, कूळ, इतिहास यातलं काहीच आपल्या नियंत्रणात अगर निवाडीत नसतं. हा फ़क्त एक योगयोग असतो. लहान मूल जन्माला आलं, की या गोष्टी त्याला आपोआपच चिकटतात !! त्यामधे त्या लाहान मुलाला, कुठलाही पर्याय दिला गेलेला नसतो.

माझ्या २-BHK च्या प्रशस्त आरशात
सायंकाळी चेहरा दिसला

नाव माझं , चेहरा माझा , रंग (वा बेरंग ही ) माझाच
थक्क झालो त्याला पाहून ,
हा मी की कोणी दुसराच ?

नव्या दमाची , नव्या गतीची जाणीव केसांना ही झाली
पळत्या मनानं , ताणल्या मेंदूनं त्यांची ही दशा केली

गेली ती तरूण सळ सळ अन तो मराठी ताठा
हुजरे गिरीने झुकले खांदे अन वाकला अभिमानी कणा

गेली ती स्वत्व -खुणेची अनवट अन परखड भाषा
इंग्रजी झुलीने गांजलेला अस्तित्वाचा रम्य कवडसा

स्वार्थाच्या साठमारीनं गमावलेली मुक्त राने
शहराच्या वेदिवर चढलेली सस्य शामल हरित वने

ना-कर्त्यांनी दडवलेली मातीतली शिक्षण शिल्पे