"विशेषणे ना वापरता
कविता येईल का लिहिता?"
मी त्याला हे विचारता
"प्रयत्न करतो," तो वदला!
"छंद, वृत्त , लय, गेयता
फाट्यावर मारून कविता
येईल का तुजला लिहिता?"
मी त्याला हे विचारता
"प्रयत्न करतो", तो वदला!
"हद्दपार कवी कायमचा
करून मग कोणा कविता
येईल का सांगा लिहिता?"
मी त्याला हे विचारता
जरा थांबला, घुटमळला
"कवितेतच उत्तर देतो
मीच विचारून हे मजला"..
..AI AIसे पुटपुटला
नवे काव्य आऊटपुटला
पात्र म्हणजे प्रोटॅगनिस्ट अशा अर्थाने पात्र.
तर याच्यामध्ये एकतर पात्र आहे, दुसरा पात्राच्या डोक्यातला आवाज आहे आणि तिसरा मी आहे. असे तीन जण आहेत.
मला पात्राला गोव्याला पाठवायचं आहे. काही नाही. सहजच. जेनझी लेखक पात्राला धरमशाला ला पाठवतात. एलएसडीचे वगैरे नाद असतात त्यांना. मी मिलेनियल. 'दिल चाहता है'नं आमच्या पिढीला गोव्याची वाट दाखवली. माझी मजल तिथपर्यंतच.
माय मराठीचे पांग
त्यांनी परवा फेडले
उच्चारांची ऐसी तैसी
त्यांना कोणी ना रोखले
श्रद्धांजलीचा कागद
त्यात आधी होती भेळ
त्यात फॉन्ट होता छोटा
मग झाला थोडा घोळ
दास डोंगरीचा जनां
सांगून कधीचा गेला,
"दिसामाजी काही तरी
जन लिहीत हो चला,"
जन चला हो वाचत
प्रसंगी, नि अखंडित"
उपदेश मनोमनी
पटे, गेलो मी वाचत
काही बाही वाचलेले
अवचित सुचलेले
लिहिण्याच्या आळसाने
सालो-साल साचलेले
असा सगळा मामला
म्हटले लिहीन चला
सुदैवाने सोमि तेव्हा
आयुष्यात उगवला
कायप्पाच्या विद्यापीठी
एकनिष्ठ मी स्नातक
छद्मविज्ञानाचा भोक्ता
ध्येय माझे: फेकाफेक
फॉरवर्ड चा वक्र बाण
माझ्या भात्यामध्ये आला
मग स्वतः लिहिण्याचा
बेत ढगांमध्ये गेला
मोरोपंतांनी त्यांच्या कर्णपर्व काव्यात भीम आणि दु:शासन यांच्या द्वंद्वयुद्धाच्या प्रसंगी वर्णन करताना खालील आर्या लिहिली आहे.
धावति अन्योन्यावरि ते दोघे आठवूनी अपकार
जाणो ते मदमत्त क्रोधोद्धत दंपतीच अपकार
याचा अर्थ पुढीलप्रमाणे- मदाने मातलेले आणि रागाने उद्धट झालेले हत्ती जसे एकमेकांवर धावून जातात, तसे ते दोघे (भीम आणि दुःशासन) परस्परांनी केलेले अपकार आठवून एकमेकांवर चढाईने धावून जाऊ लागले.
आता प्रश्न असा की वरील अर्थात हत्ती हा शब्द कसा येऊ शकतो ते तुम्हाला सांगता येईल का?
दोन मराठी कोडी देत आहे.
१. तळ्याकाठची फेरी - राधा चढावर मिनिटाला ७० मीटर चालते, उताराला मिनिटाला १३० मीटर चालते आणि सपाटीवर मिनिटाला ९१ मीटर चालते. राधाच्या घराजवळ एक तळे आहे. त्या तळ्याच्या सभोवतालीच्या गोल रस्त्यामधे चढ, उतार, आणि सपाटी असे तिन्ही प्रकार आहेत. रोज सकाळी त्या रस्त्यावरून दिलेल्या गतीने राधा दोन फेर्या मारते. पण त्यापैकी एक फेरी मारून झाली की ती त्याच पावली परत फिरून उलटी दुसरी फेरी मारते. रस्त्याची एकूण लांबी ५४६० मीटर धरली तर दोन फेर्या मारायला राधाला एकूण किती वेळ लागतो?
१. एक माणूस. समोर एक डॉगेश शेपूट हलवत उभा. माणूस स्टॉलवरून पार्लेचा पुडा घेतो, फोडून फरशीवर पसरतो आणि निघून जातो. डॉगेश त्याच्या मागे मागे थोडं अंतर पळत जातो आणि मिनिटभरानं माघारी येतो. तोवर तिथं दुसऱ्या डॉगेशनं येऊन एक बिस्कीट उचललेलं असतं. दोघांची गुरगुर. बाचाबाची कम् शक्तिप्रदर्शन. डॉगेश नंबर एक धमकावतो की ही माझी बिस्कीटं आहेत. तुझा यावर अधिकार नाही. हे मान्य नसल्यास हो युद्धाला तयार.
आपण आपल्या बायकोला तळहाताच्या फोडाप्रमाणे जपतो. तिच्यावर आपण प्रेम करतो. तिला फिरायला नेणे, हॉटेलिंग, सिनेमा, नाटक हे तर असतंच. पण तिच्या मनी ध्यानी नसताना अचानक तिला आवडते त्या रंगाची साडी घेऊन देणे, तिच्यासोबत शॉपिंगला जाणे ही कामं आपण मनापासून करत असतो.
रिओ दि जानेरोच्या समुद्रकिनाऱ्यावर संध्याकाळचे सोनेरी रंग उतरले होते. दूरवर सांबा संगीताचा मंद आवाज येत होता. पण त्या गर्दीतही एक मुलगी शांतपणे बसली होती. तिचं नाव होतं एलिसा.
एलिसा एका छोट्याशा गावातून रिओमध्ये आली होती. तिच्या घरची गरिबीची परिस्थिती होती. तिचं स्वप्न होतं जगप्रसिद्ध नृत्यांगना बनायचं. तिच्या घरचे लोक तिचे हे स्वप्न समजू शकले नाहीत. त्यांनी तिला स्वप्न किंवा कुटुंब यातून एकच निवड करायला सांगितली. तिने नृत्य निवडले आणि या शहरात आली. पण या शहराने तिचं स्वागत फुलांनी नाही, तर काट्यांनी केलं. पदोपदी भीती, अवहेलना, संघर्ष आणि पोटासाठी वणवण.