कबुतर जा जा जा …।

कबुतर जा जा जा …।

अहो उगीच गैरसमज करून घेऊ नका ह . मी काही या कबुतराबरोबर कुणाला चिट्ठी पाठवत नाहीये की कसला संदेसा . अन संदेसा असलाच तर तो या कबुतरालाच आहे की ' बाबा जा , जा . माझ्या आयुष्यातून , माझ्या नजरेसमोरून दूर कुठेतरी निघून जा "
आता तुम्ही म्हणाल की " का गं बाई, या छान , गोंडस पक्षाबद्दल तुला एवढा राग का ? किती निरुपद्रवी अन गोजिरवाणा दिसतो तो . "
पण हेच तुम्ही आमच्या बिल्डींग मध्ये वा आजूबाजूच्या मंडळींना विचाराल तर ते सांगतील की हा निरुपद्रवी वाटणारा पक्षीही किती ना ना प्रकारे उपद्रव देऊ शकतो ते . अहो इथे राहणे मुश्किल केलय यांनी .!

पूर्वी मलाही कबुतर आवडायचं . त्याचं ते माना वेळावून इकडे तिकडे पाहणं , त्याच्या मानेवरच्या , गळ्यावरच्या निळसर जांभळट छटा हे सारं कसं लक्ष वेधून घ्यायचं . तसं फार जवळून कबुतर पाहण्याचा योग काही आला नव्हता . "दुरून डोंगर साजरे " या उक्तीप्रमाणे लांबूनच पाहिलेलं आणि साजरं वाटलेलं .

पण इथे राहायला आल्यापासून कबुतरांनी आमच्याशी जास्तच जवळीक साधलेली आहे . भर वस्तीत दुसर्या मजल्यावर आम्ही राहतो . हे घर घेताना आजूबाजूची माणसं , चांगले शेजारी , शाळा , ऑफिस , बाजार सारं काही जवळ या सर्व गोष्टी आम्ही पाहिल्या आणि मनासारखं मिळालं म्हणून हरखून गेलो . पण ज्या दिवशी आम्ही इथे शिफ्ट झालो तेव्हा या मोकळ्या घरात आमचं पहिलं स्वागत केलं ते या कबुतर महाशयांनीच .

बहुधा घराची खिडकी उघडीच राहिली होती . त्यातून हे महाशय सरळ आत आले पण बाहेर जायचा रस्ता काही त्यांना सापडेना . मग घरभर नुसती फडफड फडफड . त्यातून मी झुरळ , उंदीर , पाल अशा प्राण्यानाही घाबरून किंचाळणार्या जातीतली असल्याने माझा तर घासाच कोरडा पडला . तरीही शुक शुक करून त्याला हाकलण्याचा बराच निष्फळ प्रयत्न मी केला . त्याला बाल्कनीचे दार उघडून दिलं , सगळ्या खिडक्या उघडून दिल्या . म्हटलं बाबा जा आता , तुला सगळी दारं मोकळी करून दिलीयत . (बहुतेक त्यालाही आमच्या घरात आजच्याच मुहूर्तावर शिफ्ट व्हायचं होतं )

पण त्याचा हा बेत हाणून पाडायचा आम्ही चंगच बांधला . आमचं शिफ्टिंगचं काम राहिलं बाजूला आणि सगळे लागलो त्याच्या पाठीमागे , तसं ते जास्तच गोंधळून गेलं . कधी माळ्यावर तर कधी धुणं वळत घालायच्या दांडीवर , कधी ओट्यावर तर कधी बाहेरच्या खोलीत असा त्याचा मुक्त संचार सुरु झाला . शेवटी माझ्या "शूर " भावाने झडप घालून त्याला टोवेलमध्ये पकडलं आणि उचलून बाल्कनीत नेले तेव्हा कुठे आमची या समर प्रसंगातून सुटका झाली आणि आम्ही शिफ्टिंगचे काम करू शकलो . अशा तऱ्हेने या नव्या घरात सलामीलाच इथल्या कबुतरांनी आपला रंग दाखवायला सुरुवात केली .

त्या नंतर आमच्या बाल्कनीच्या माळ्याचा तर त्यांनी मस्तपैकी कबुतरखानाच करून टाकला . बघावं तेव्हा कबुतरांच्या जोड्या बसल्यात आपल्या गुटर्गु ss गुटर्गु ss करत . असला वैताग येतो या त्यांच्या सततच्या आवाजाने की काही विचारू नका . जे लोकं आवडीने कबुतरं किंवा तत्सम पक्षी पाळतात न त्यांच्या बद्दल मला अतिशय नवल वाटतं . त्याचं सगळं काही ही लोकं कसं काय करत असतील आणि ते ही आवडीनं , त्याचं तेच जाणोत . पण मला तरी ही अशी पक्ष्यांची फालतू जवळीक अजिबात आवडली नाही . त्यातच भर म्हणून आमच्या बाल्च्कानीत सगळीकडे त्यांनी घाण केलेली . सगळीकडे त्यांच्या शिटच्या पांढऱ्या शुभ्र रांगोळ्यांच्या ठिपक्या पुसता पुसता माझा जीव जायचा . शिवाय काड्या , कापूस, पीसं , पान असं त्यांच्या घरट्याचं "बांधकाम साहित्य" इथे रोज येउन पडलेलं असायचं , ते वेगळंच . नंतर नंतर आमच्या बाल्कनीच्या माळ्याचा त्यांना इतका लळा लागला की सहकुटुंब सहपरिवार तर ते यायचेच , शिवाय चिमण्या , कावळे अशा आपल्या पक्षी मित्रांसकट कलकलाट करण्यात त्यांना धन्य वाटू लागले .
पहाटे कुठे आपण साखरझोपेत छान स्वप्न पहात असावं तेव्हा त्यांच्या फडफडाटानं झोपेचं चांगलं खोबरं व्हायचं. तेही एकवेळ ठीक होतं पण मी एवढ्या आवडीनं लावलेली तुळशीची रोपं भूईसपाट होऊ लागली . पालक , कोथिम्बिरिने मातीतून डोकं वर काढले रे काढले कि त्यांच्यावर हल्ला होऊ लागला . एकदा तर माझी तुळशीची कुंडी कठड्यावरून सरळ खाली पडून टाकली . बरं तर बरं खाली कुंच्या डोक्यावर पडली नाही.

मग मात्र माझं डोकंच सणकलं . म्हटलं आता बस झालं . यांचा कायमचाच बंदोबस्त केला पाहिजे .
त्याचदिवशी मग मी जाळी बसवणार्या माणसाला बोलावलं आणि मग काही दिवसातच आमची बाल्कनी जाळी लावून पुर्णपणे बंद करून घेतली . वरती पत्रा पण बसवून एक छोटी खोलीच केली . आता बाल्कनीच्या कठड्यावर बिनदिक्कत पणे कुंड्या ठेवता येतात . गुलाब, जुई , जास्वंद , तुळस, मोगरा अशी मस्त झाडं लावली.

पण तरीही कबुतरं आमच्या बाल्कनीच्या पत्र्यावर सारखी नाचत राहतात , पत्रा तडतडू लागतो , जणू ताशे वाजवल्यासारखा आवाज होतो . कधी कधी त्या जाळीवर कबुतरं क्षणभरासाठी टेकतात आणि माझ्याकडे आपल्या लालसर डोळ्यांनी मला खिजवल्यासारखे टकमक पाहतात आणि मी पुन्हा पुन्हा त्यांना म्हणत राहते " कबुतर जा जा जा …!!"

कविता क्षीरसागर