अंबाड्याचे लोणचे

मस्त लोणचं! गोव्यात मंगेशीच्या देवळाजवळ हे आंबाड्याचं झाड पाहिलं होतं आम्ही:

आंबाड्याला इंग्रजी नाव काय आहे कळेल का?

मी जे गोंगुरा पिकल खाल्ले आहे ते आंबाडीच्या भाजीचे लोणचे होते. ती भाजी आणि इथे वर्णन केलेले आंबाडे यांचा काही संबंध दिसत नाही. त्या लोणच्यात कुठलीही फोड नव्हती.

हर्ट
तुम्ही थायलंडमधे पाहिलेत त्या फळाला तिकडे किंवा सिंगापूरात काय म्हणतात?

मी जे गोंगुरा पिकल घेतलं होत त्यात अख्ख्या बाळ कैऱ्या होत्या! ही रेसिपी वाचेपर्यंत माझा गोंगुरा म्हणजेच बाळ कैऱ्या असाच समज होता.
गोंगुरा म्हणजेच अंबाडे का? नेटवर तर फक्त झाडाचा पाला दिसतोय, फळ नाही ?

हे फळ पहिल्यादाच पाहिले मला बाळकैर्‍याच वाटल्या, लोणच मस्त दिसतय.
ताज घरच लोणच खाण्यासारख सुख नाही

नेटवर ही एक लिंक मिळाली. त्यात याला Hog Plum असे म्हटले आहे. पण इथे शास्त्रीय नाव Spondias dulcis दिले आहे.

http://gardentia.net/2015/06/08/ambada-hog-plum-fleshy-hog-plum/

यासारखेच दिसणारे पण वेगळे शास्त्रीय नाव असणारे अजून एक फळ सापडले. इथे शास्त्रीय नाव Spondias mombin or Spondias purpurea दिले आहे. हे उत्तर अमेरिका, मेक्सिको मधे मिळते म्हणे
https://en.wikipedia.org/wiki/Spondias_mombin
याच पानावर वेगवेगळ्या भाषेत याला काय म्हणतात तेही लिहिले आहे. रच्याकने ब्राझीलीयन मधे त्याला ambaló ,पनामा मधे mangotin आणि पेरू मधे mango ciruelo म्हणतात.

जवळजवळ सारख्या दिसणार्‍या , एकाच कुळातल्या पण भिन्न असणार्‍या बर्‍याच अंबाड्याच्या जाती दिसतात.
https://en.wikipedia.org/wiki/Spondias_dulcis

पण गोंगुरा म्हणजे हे नक्की नाही.

गौरी यांनी जो फोटोदिलाय तेच अंबाडे.
आम्ही लहानपणी शाळेत येता जाता खात असू.
पिकले की काळे होतात. आणि जरा आंबटगोड लागतात.

ऋषिपंचमीच्या भाजीत म्हणजे कंदमुळात (ह्या भाजीला बरेच लोक कंदमूळच म्हणतात कारण ती पूर्वींचे ऋषिमुनीं खात असत त्या प्रमाणे कंदमुळांचीच केलेली असावी अशी अपेक्षा असे.) हे आंबाडे आवर्जून घालण्याची पद्धत आहे.>>>>>>>> ऋषिपंचमीच्या भाजीत घालण्यासाठी आंबाडे जिकीरीने मिळतात.आई ,आम्बाड्याची आमटी,रायते करायची.जयवंत दळवींच्या एका लेखात कोलंबी आणली त्याबरोबर आंबाडे आमटीत घातले जात अशा तर्‍हेचा उल्लेख आहे.
लोणचे सुरेख दिसतय.जागू, मोहारीची डाळही वाटून घ्यायची का?

मला तर https://en.wikipedia.org/wiki/Spondias_mombin या लिंकवर उजव्या बाजूला दाखवलेले झाड आणि त्याची पाने मी पाहिलेल्या आंबाड्या सारखी दिसताहेत. पानांची रचना खोडावर एकावेळी दोन पाने की एक पान होते हे आता आठवत नाही. पण पाने गडद हिरवी आंब्याच्या पानांसारखी दिसत हे नक्की.

अजय, मी दोन्हीकडे म्हणजे थायलंड आणि सिंगापुर दोन्ही देशात ही फळे पाहिली आहेत. हो तुमचे बरोबर आहे Spondias dulcis हेच नाव मलाही ठावूक होते.

Spondias dulcis ची पाने मला कडूनिंबासारखी वाटली. फक्त ती कातरलेली नाही इतकेचं पण बाकी पानांचे दिसणे तसेचं वाटते.

फळांची खरी मजा मी कंबोडियामधे चाखली आहे. लदाबदा झांडाना पिकलेली फळे येताजाता दिसतात आणि पैसे न देता कधीही खा ही मजा इतर ठिकाणी अनुभवता येणे शक्य नाही. मी पोटभर जांभळे थेट झाडाला लगडलेल्या घोसातून पाडली आणि खाल्ली. अजून बरीच फळे तिथे होती त्यांनी नाव आठवत नाही. पण कंबोडियामधे फळांची मौज आहे.